Coronavirus

Update: Dinsdagavond 17 maart heeft de Nationale Veiligheidsraad bijkomende verregaande maatregelen aangekondigd om de verspreiding van het coronavirus te vertragen en risicogroepen te beschermen. Als gevolg hiervan beslist de Vlaamse overheid om haar richtlijnen voor de uitvoering van overeenkomsten in alternerende opleidingen (OAO’s, SAO’s en deeltijdse arbeidsovereenkomsten in duaal leren, DBSO en Leertijd) aan te passen. 

Schorsing overeenkomsten 

Alle overeenkomsten (tenzij uitzonderingen, zie verder) in alternerende opleidingen worden met onmiddellijke ingang tijdelijk geschorst. Deze maatregel geldt voorlopig tot en met 19 april. De overeenkomst wordt volledig geschorst wegens overmacht, er is geen leervergoeding verschuldigd. De onderneming dient een aanvraag voor tijdelijke werkloosheid 'overmacht coronavirus' in (zie onder).

Uitzonderingen 

Een uitzondering wordt enkel toegestaan voor leerlingen die opgeleid worden in cruciale sectoren en essentiële diensten. Het gaat dan om de handelszaken, private en publieke bedrijven en diensten die noodzakelijk zijn voor de bescherming van de vitale belangen van de natie en de behoeften van de bevolking. De volledige lijst hiervan is terug te vinden in bijlage van het Ministerieel besluit houdende dringende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken (3 april 2020).

Overeenkomsten in dergelijke ondernemingen en diensten kunnen onder bepaalde voorwaarden verder lopen, namelijk:

  • als de opleiding opgenomen is in de lijst van opleidingen in duaal leren/leren en werken waarvoor de overeenkomsten in essentiële diensten mogen verderlopen én

  • wanneer de betrokken sector het mogelijk acht en wenselijk vindt dat de werkplekcomponent wordt verdergezet (zie kader 'sectorspecifieke maatregelen) én
  • wanneer de onderneming het opportuun vindt om de opleiding op de werkplek verder te zetten en de beschermingsmaatregelen kan garanderen.

Leerlingen die ziek zijn, die behoren tot een risicogroep of die samenleven met personen die behoren tot een risicogroep nemen contact op met de huisarts en volgen het advies van de huisarts.

Indien de sector of werkplek acht dat het niet mogelijk is om de overeenkomst nog verder te laten lopen, wordt deze geschorst na overleg met alle betrokken partijen. 

Tijdelijke werkloosheid 

Als ondernemingen hun werkzaamheden (moeten) stopzetten ingevolge de maatregelen van de nationale veiligheidsraad wordt de overeenkomst geschorst. Ondernemingen vragen voor hun leerlingen met een OAO of deeltijdse arbeidsovereenkomst (DA) tijdelijke werkloosheid aan (zoals voor gewone werknemers).

Ook ondernemingen die hun werkzaamheden verder zetten, maar waar de OAO of DA wordt geschorst ingevolge de beslissing van de Vlaamse overheid raden we aan om voor de leerlingen met een OAO of DA tijdelijke werkloosheid 'overmacht coronavirus' aan te vragen. De RVA beslist of de tijdelijke werkloosheid wordt aanvaard en bijgevolg uitkeringen worden toegekend

Veelgestelde vragen
Welke administratie moet er gebeuren bij tijdelijke werkloosheid?

De procedure voor het invoeren van tijdelijke werkloosheid is sterk vereenvoudigd (voorlopig tot en met 05/04/2020). Alle tijdelijke werkloosheid te wijten aan het coronavirus kan beschouwd worden als tijdelijke werkloosheid wegens overmacht. In de elektronische aangifte (ASR scenario 5) moet de code 'aard van de dag' 5.4 met als reden 'coronavirus' worden vermeld. Als een onderneming eerst tijdelijke werkloosheid 'economische oorzaken' had aangeduid (code 5.1) kan deze onderneming overstappen naar de vereenvoudigde regeling door de code aan te passen. Dit kan ook als er nog door bepaalde werknemers of op bepaalde werkdagen kan worden gewerkt.

Ook voor de leerling is er een vereenvoudigd formulier voor het indienen van de uitkeringsaanvraag bij de Hulpkas voor werkloosheidsuitkeringen of vakbond.

Alle informatie kan je terugvinden via de website van de RVA. De RVA is bevoegd voor het toekennen van de tijdelijke werkloosheid.

Ook de bedragen van de overbruggingsuitkeringen zijn terug te vinden op de website van de RVA. Een leerling die samenwoont met zijn of haar ouders ontvangt bijvoorbeeld een dagvergoeding van €11,67.

Hoe lang moet de leerling al verbonden zijn door een OAO om overbruggingsuitkeringen te kunnen ontvangen?

Leerlingen met een OAO worden in alle vormen van tijdelijke werkloosheid vrijgesteld van wachttijd.

Wat als de leerling ziek is op het moment dat er tijdelijke werkloosheid wordt aangevraagd in de onderneming?

Als er tijdelijke werkloosheid is of wordt aangevraagd in de periode van ziekte is er geen gewaarborgde leervergoeding verschuldigd. Er kan ook geen overbruggingsuitkering worden bekomen. De leerling  moet zich meteen richten tot het ziekenfonds.

Wat zijn mogelijke alternatieven voor de lescomponent als de overeenkomst binnen de toegestane uitzondering blijft verder lopen?

Door de schorsing van de lescomponent zijn de mogelijke alternatieven:

  • Een vervanging van de lescomponent die thuis kan gevolgd worden, vb. online, opdrachten, enz.
  • Als de leerling gedurende een bepaalde periode niet kan worden opgeleid bij de opleidingsverstrekker (ook niet op een alternatieve wijze) maar wel bij de onderneming, kan de leerling voltijds opgeleid worden op de werkplek mits aanpassing van het uurrooster en (indien nodig) het opleidingsplan. De leervergoeding wijzigt niet.
  • Bij SAO: de leerling kan enkel voltijds naar de werkplek als het aantal uren dat de leerling op de werkplek wordt opgeleid op jaarbasis gemiddeld minder dan 20 uur per week blijft.
Mag een leerling die verder opgeleid wordt in essentiële diensten ook opgeleid worden in de paasvakantie?

Voor een OAO of SAO kan beroep gedaan worden op de bepaling van de uitzondering op de schoolvakantieregeling omwille van leeropportuniteit. Als alle ondertekenende partijen van de overeenkomst (OAO of SAO) – leerling (en wettelijk vertegenwoordiger), onderneming en opleidingsverstrekker - akkoord zijn, dan kan er afgeweken worden van de vakantieregeling. De leerling moet in dat geval voor het einde van het schooljaar compensatie krijgen voor de dagen dat hij of zij tijdens de schoolvakantie werd opgeleid op de werkplek.

Opgelet: in deze crisissituatie wordt van sommige leerlingen al een extra inspanning gevraagd doordat een aantal van hen voltijds op de werkplek worden opgeleid. Voor deze leerlingen kan het erg zwaar worden als de schoolvakantie wegvalt. We vragen om een goede afstemming tussen de partijen waarbij de draagkracht van de leerling moet doorwegen.

Voor leerlingen met een DA blijft het zo dat vakantieregelingen moeten worden afgesproken tussen de partijen (de schoolvakantieregeling is niet van toepassing voor de DA's).

Mogen nog nieuwe overeenkomsten gesloten worden?

Er kunnen enkel nieuwe overeenkomsten worden afgesloten binnen essentiële diensten én enkel voor die opleidingen die voorkomen in de lijst 'Opleidingen duaal leren/leren en werken in essentiële diensten (Corona maatregelen)' (zie boven).

Mijn leerling wordt opgeleid in een onderneming in Nederland. Moet de overeenkomst geschorst worden?

De Vlaamse overheid heeft beslist om alle overeenkomsten in alternerende opleidingen met onmiddellijke ingang tijdelijk te schorsen tot 5 april (zie boven). De enige mogelijke uitzonderingen hierop zijn vastgelegd in het Ministerieel besluit houdende dringende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken (18 maart 2020) van de federale overheid. Aangezien deze enkel gelden op het Belgisch grondgebied moeten alle praktijk- en praktijkleerovereenkomsten met Nederlandse ondernemingen geschorst worden.

In Nederland heeft de MBO-raad verder de richtlijn gegeven dat BBL-onderwijs dat bij bedrijven plaatsvindt kan doorgaan, op voorwaarde dat de ontvangende organisatie of school dat toestaat. Gezien de richtlijnen van de Vlaamse overheid wordt aan deze voorwaarde niet langer voldaan.

U kunt naar beide maatregelen verwijzen indien u de schorsing van de overeenkomst aan de Nederlandse onderneming meldt.

De MBO-raad heeft een servicedocument Aanpak Cornona opgesteld met een lijst van FAQ’s.